Gedenkplek voor Oekraïense gemeenschap in Gouda
20 September 2022 · Door Annemarie van den Berg-Mooij
Precies een halfjaar na 12 maart, de Europese dag van (de) gemeenten voor solidariteit met Oekraïne, werd op 12 september jongstleden een gedenkmonument voor Oekraïne onthuld door burgemeester Pieter Verhoeve en Sonya Greko, vertegenwoordigster van de Oekraïense gemeenschap in Gouda.
De gedenksteen is gecreëerd voor Oekraïne en gerealiseerd door Libertum en de gemeente. Hij staat op de mooie nieuwe groene plek Achter de Waag: nieuw leven als symbool voor voortgang. De twee jonge kastanjebomen symboliseren de stad Kyiv. Bij dit monument kunnen we stilstaan bij de wrede oorlog die sinds februari 2022 in Oekraïne aan de gang is.
De spreuk op de gedenksteen, in de Oekraïense taal en vertaald in het Engels en Nederlands, luidt:
‘The truth doesn’t drown in water, and doesn’t burn in fire’
De waarheid zinkt niet in water en brandt niet in vuur.
Sonya Greko sprak namens de Oekraïense gemeenschap in Gouda over het belang van gedenken en de betekenis van de spreuk op de gedenksteen. Zij vertelde ook haar eigen verhaal van een gevoel van onmacht bij een gebeurtenis in Gouda. Een tolk, reeds zeven jaar in Nederland, kon haar verhaal in vlekkeloos Nederlands vertalen.
Via een barcode op de plaquette kan meer informatie over deze gedenkplek worden verkregen. Herinneringen aan cultureel erfgoed hebben de kracht om mensen te verenigen, en kunst is van cruciaal belang voor het bereiken van vrede. De QR-code op het bord verwijst naar het werk van Maria Prymachenko. Zij is niet alleen een van de grootste kunstenaars van de twintigste eeuw, ze is ook een icoon van de Oekraïense nationale identiteit. Na een bezoek aan een tentoonstelling van haar schilderijen in Parijs zou Pablo Picasso naar verluidt hebben gezegd: “Ik buig voor het artistieke wonder van deze briljante Oekraïense.” Haar werk werd tentoongesteld in het History Museum in Ivankiv (ten noorden van Kyiv), toen Russische troepen zondag 27 februari 2022 een aanslag pleegden op het Oekraïense culturele erfgoed. Het gebouw is platgebrand, maar op wonderbaarlijke wijze werden de meeste schilderijen gered door een lokale bewoner. Inmiddels is het folkloristische werk van Maria Prymachenko wereldwijd een symbool van vrede en hoop geworden.
Stichting 21 maart Gouda leeft van harte mee met burgers die vanuit Oekraïne naar ons land zijn gevlucht en in Gouda een veilige plek hebben gevonden.