← Terug naar Actueel racisme

Intersectionaliteit en discriminatie

18 October 2022  ·  Door Mart van de Kamp (Regenboog Alliantie Gouda)

Intersectionaliteit is het fenomeen dat maatschappelijke ongelijkheid zich voordoet langs verschillende assen die elkaar snijden, met andere woorden: de notie dat individuen in een samenleving discriminatie en onderdrukking ondervinden op grond van twee of meer factoren in plaats van één enkele. Denk bijvoorbeeld aan de combinatie van kleur en genderbeleving bij transgender personen van kleur: transgender vrouwen van kleur zijn veel vaker slachtoffer van geweld dan witte transgender vrouwen, die op hun beurt meer met geweld en discriminatie te maken krijgen dan transgender mannen.

In Gouda zijn bijvoorbeeld de combinaties van lhbtiq+ en beperking of leeftijd relevant. Binnen SPORT•GOUDA bestaat aandacht voor inclusie voor lhbtiq+ personen én aandacht voor mensen met een beperking. Maar wat als je én-én bent? Dat vraagt verdere doordenking en actie. Voor wat betreft lhbtiq+ en oudere leeftijd: homoseksuele mensen in het lhbtiq+ spectrum die moeten verhuizen naar een zorginstelling gaan vaak weer de kast in. Oudere transgender personen worden gepest of gemeden, of opa’s of oma’s van kleinkinderen die trans zijn. Dat is erg verdrietig, en daarom vraagt de Regenboog Alliantie Gouda daar aandacht voor in de Regenboogweek Gouda 2022 rondom Coming-Outdag (11 oktober), door middel van een buitenexpositie met prachtige foto’s van dertig 70+ lhbtiq+ ouderen en een theatervoorstelling, Tour d’Amour, in de Irishof in samenwerking met Zorgpartners. Sociaal Team Gouda doet juist weer iets aan de combinatie lhbtiq+ en jongeren, door sensitiviteit van eerstelijns professionals te bevorderen richting jongeren met een hulpvraag vanwege transgender gevoelens.

Het thema intersectionaliteit ligt ook nadrukkelijk op tafel bij het Antidiscriminatie Platform Gouda, waarin onder andere Stichting 21 maart Gouda en Regenboog Alliantie Gouda samen deelnemen, met tal van andere organisaties binnen Gouda die zich bezighouden met discriminatiebestrijding. Samen signaleren we meer en beter, en werken we beter aan problemen op het snijvlak van discriminatiegronden. Denk naast lhbtiq+ en kleur, lhbtiq+ en beperking, en lhbtiq+ en leeftijd, bijvoorbeeld ook aan lhbtiq+ en vluchteling-zijn. Wat mooi is: oplossingen werken soms ook voor meer groepen. Denk bijvoorbeeld aan maatregelen gericht op het bevorderen van veiligheid in het uitgaansleven voor vrouwen; met een kleine toevoeging kan dat ook bijdragen aan het verhogen van de veiligheid voor lhbtiq+ personen. Omdat we iedereen willen laten groeien en bloeien in Gouda!

Van inclusie naar expansie

Gouda heeft een inclusie-agenda. Heel goed! Iedereen kan meedoen. Iedereen is welkom. Zo luiden de slogans. Maar het kan ook iets benepens hebben, als inclusie betekent dat je mee mag doen, maar dan wel binnen de kaders en randvoorwaarden die vanuit het verleden bekend en in het verleden gesteld zijn. Mogen die kaders en randvoorwaarden ook vernieuwd en verruimd worden? Is er ruimte voor iets nieuws in de samenleving? Of moet dat nieuwe zich aanpassen aan het bestaande, bijvoorbeeld aan een systeem van cis-heteronormativiteit (cisnormativiteit: de norm zijn mensen die cisgender zijn, dat wil zeggen die geen spanning ervaren tussen het geslacht zoals vastgesteld bij hun geboorte en hun genderrol, waarbij transgender personen, inclusief non-binaire en genderfluïde personen, de afwijking van de norm zijn; heteronormativiteit: de norm zijn mensen die heteroseksueel zijn, waarbij onder andere homo- en biseksuele personen de afwijking van de norm zijn), misschien ook nog met ‘wit’ erbij?

Ik pleit er daarom, samen met anderen, voor om liever over expansie te spreken dan over inclusie. Hoe maken we van de samenleving een plek waar nieuwe dingen — ménsen! — kunnen bloeien en groeien? Denk bijvoorbeeld aan hoe we bij sport ruimte kunnen creëren voor non-binaire personen, in teams en bij wedstrijden. Doe ook niet moeilijk over het aanbieden van genderneutrale toiletten — thuis heeft iedereen toch al lang een genderneutraal toilet? Denk tenslotte bijvoorbeeld ook aan regenbooggezinnen; het is hoog tijd dat administratieve beperkingen die aan hen gesteld worden, worden opgeheven. Ja, vernieuwing en verruiming, vaak ook door vereenvoudiging (minder regeltjes; denk aan de vernieuwing van de Transgenderwet, die een vereenvoudiging is), moeten zorgvuldig gebeuren. Maar waar een wil is, is een weg. Wen er maar aan. Nog liever: werk er samen aan! Op weg naar een mooiere toekomst voor elk en iedereen.

← Terug naar Actueel